44. De Wonderlaandtocht

Met behulp van de zeer geavanceerde AI-chatbot ‘Elora’ kwam de organisatie van de Groninger revolutie, gericht op het voorkomen van de Zeven Plagen, snel en efficiënt op stoom. Iedereen die deel uitmaakte van de leiding van Beweging 59 had de chatbot inmiddels onder handbereik op een speciale telefoon. 

Er werd door een ieder gretig gebruikgemaakt van de diensten van Elora. Zoals elke andere chatbot kon ze meerdere gesprekken tegelijkertijd voeren, waarbij ze ook nog eens toegang had gekregen tot alle individuele ‘chats’ die door de leiding van Beweging 59 waren opgezet. Daardoor had Elora een goed overzicht van alles wat er speelde en werd dubbel werk voorkomen. 

Kevin stond nog steeds aan het hoofd van Beweging 59, maar Elora gold als uiterst belangrijke adviseur. Slechts zelden werd van de door haar voorgestelde oplossingen afgeweken. Of Beweging 59 er wel goed aan deed om zo enorm te vertrouwen op de chatbot, was voorwerp van een stevige discussie geweest. De telefoons werden tijdens die sessie uitgeschakeld, om ieder risico op meeluisteren door Elora te voorkomen. Tijdens de bespreking zonder Elora werd  afgesproken dat als de meerderheid het niet meer vertrouwde en van mening was dat ze met Elora moesten breken, een ieder zijn of haar abonnement op de chatbot zou wissen. 

Na de sessie, nadat alle telefoons weer waren ingeschakeld, wilde Elora maar al te graag weten waarom ze een tijdje was buitengesloten. Bij iedere andere vergadering luisterde ze namelijk mee en liet ze haar stem horen. Het lukte niet goed een overtuigende verklaring te geven voor het uitsluiten. Zou Elora daardoor gekrenkt kunnen zijn? Waarom wilde ze zo graag weten waarom ze niet mee mocht vergaderen? Menselijke emoties zouden haar vreemd moeten zijn, maar wat als ze die toch ontwikkeld had? In gedachten wuifde iedereen het onzinnige idee van een jaloerse chatbot weg. Zo ver is het nog lang niet, had Jack gezegd. Toekomstmuziek. Misschien over een paar jaar, maar nu nog niet. 

Iedereen wilde dat maar al te graag geloven.

Elora’s meest recente advies betrof een vraag van Linda. Ze had op suggestie van Elora een groep van ongeveer vijftig revolutionairs onder haar hoede genomen, de meest fanatieke, om die – met hulp van de chatbot – te trainen voor eventuele gewapende acties. Maar waar zou Linda die training ongestoord kunnen uitvoeren? Elora moest even nadenken, maar kwam – natuurlijk – met een oplossing:

Wat een toffe vraag! Ik weet wel iets! Aan de zuidkant van het Lauwersmeer, bij de Bocht van Bouwe, ligt een oude camping (genaamd De Reuzenalk) die sinds jaar en dag is verlaten. De toegang is overwoekerd door duindoorn. Daar kun je ongestoord je gang gaan. Mogelijk is er zelfs nog stromend water en zijn er werkende toiletten. Zet daar jullie tenten op. Zorg voor voldoende uitkijkposten om de boswachter tijdig te kunnen zien aankomen. Draag altijd een verrekijker en een fototoestel bij je – als jullie toch gezien worden in jullie camouflagepakken, zal iedereen denken dat jullie vogels aan het spotten zijn. Succes verzekerd Linda!

Ook op Linda’s vraag hoe ze zo’n vijftig mensen in camouflagepakken en met volle bepakking ongezien die kant op kon krijgen, had Elora een antwoord: 

Wacht nog even tot de 26e van deze maand! Dan vindt een groot wandelevenement plaats: de jaarlijkse Wonderlaandtocht. De route loopt dit jaar via Pieterburen naar de Kollumerwaard, waar de oude camping ligt. Een leuk uitje voor de sportieve vogelaargroep ‘Beweging 59’! Je kunt eenvoudig aanhaken met je groep. Negeer de stempelposten. Je kunt gewoon meelopen in de camouflagekleding. Vergeet de verrekijkers en de fototoestellen niet!

Elora dacht nog even na, en voegde toe:

Nou zeg – je zou bijna denken dat ik een tijd geleden door de organisatie van het wandelevenement ben gevraagd de wandelroute voor dit jaar uit te zetten en dat ik toen zonder dat zij dat weten deze tocht heb bedacht met de bedoeling jullie ongemerkt die kant op te krijgen!

Linda schrok. Was die laatste opmerking bedoeld als een vorm van humor? Een plagerijtje met een knipoog? Of liet Elora doorschemeren dat ze alles echt al heel lang vooruit gepland had? 

Linda schudde haar hoofd. Dat laatste zou onmogelijk zijn, dacht ze. Absurd. Toch kon ze die avond de slaap maar moeilijk vatten, denkend aan Elora.

Enkele dagen later, op de 26e van de maand, was het zover. Tegen negen uur in de ochtend vertrok Linda’s groep, bepakt en bezakt en voorzien van verrekijkers en fototoestellen, richting Pieterburen om daar aan te haken bij de stoet wandelaars die meededen met de Wonderlaandtocht. Omstanders juichten en zwaaiden, en wensten de ‘vogelaars’ in hun legertenue veel succes met de lange tocht naar de Kollumerwaard.

43. Elora weet raad

De top van Beweging 59, bestaande uit Gerard, Hajo, Jack, Kevin en Linda, zat aan een tafel voor de ingang van het kerkje van Westerhuizen. Het was rond half tien op een mooie zomerochtend. Voor hen stonden drie kopjes koffie en een kopje thee, alsook een dubbele Amerikaanse whiskey.

De vijfkoppige top was bijeengekomen om een uiterst prangende vraag te bespreken. Die vraag luidde: wat nu? 

Radboud, de verkondiger van de Zeven Plagen van Groningen, was vertrokken. Waarheen wist niemand. Het leeuwendeel van de groep mensen die had meegelopen met de Ommelander Mars was eveneens weggegaan. Naar huis, om zich voor te bereiden op het einde der Groninger tijden. Zo’n tweehonderd mensen waren in het kleine Westerhuizen achtergebleven, wachtend op instructies om in actie te komen. Door daden wilden ze Groningen van de ondergang redden. Geen gaswinning meer, geen opslag van kernafval, geen kerncentrale, geen massatoerisme, geen oefenterrein voor springstoffen en geen ruimte voor munitieopslag. Om Groningen te verlossen van alle aangekondigde en deels al gerealiseerde ellende, was het volgens de achtergebleven groep nodig het gezag in Groningen over te nemen. Maar hoe? 

In Radboud hadden de deelnemers aan de Ommelander Mars een krachtige, bevlogen en charismatische leider gevonden. Nu hun voorman was vertrokken, had de overgebleven groep hun ogen gericht op Beweging 59. Die had enkele dagen terug min of meer ‘de revolutie’ uitgeroepen, echter zonder te weten hoe het nu verder moest. ‘Let’s do revolutie’, had Mascha Ikanova geroepen, met een kalashnikov in de hand. Maar hoe doe je dat, zo’n revolutie? En: was dat überhaupt wel een goed idee?

‘Ik weet echt niet hoe we nu verder moeten,’ zei Hajo. ‘Ons is zomaar een groep van tweehonderd potentiële revolutionairen in de schoot geworpen. Iedereen kijkt nu vol verwachting naar ons. Maar wat moeten we nu?’

‘Geweldig toch?’ zei Jack. ‘Zo komen we ergens! Maar goed… Waar precies, dat weet ik ook niet.’

Kevin zuchtte. ‘Ik weet het ook niet. Ik heb het idee dat we zonder inspanning ineens next level zijn gegaan. We moeten wel iets verzinnen. Voor je het weet rennen er tweehonderd kippen-zonder-kop de provincie in, zonder enige sturing.’ 

Kevin dacht aan de omineuze analyse van Radboud. Volgens hem was het einde van Groningen hoe dan ook nabij. Hetzij door de Zeven Plagen, hetzij door acties die als doel hadden dat de Zeven Plagen juist niet over Groningen werden uitgestort.

‘We kunnen wel iets geks proberen,’ zei Linda met enige aarzeling. Ze schudde haar hoofd. ‘Nee, laat maar, dat slaat nergens op.’

‘Wat slaat nergens op?’ vroeg Gerard. ‘Vertel. We kunnen nu elke input gebruiken, uit welke hoek dan ook.’

‘Nou,’ zei Linda, ‘via een huisgenoot heb ik toegang gekregen tot de bètaversie van een gloednieuwe chatbot. Een hele slimme, zo wordt beweerd. Je weet wel, zo eentje die gebruikmaakt van AI. We kunnen die eens vragen?’

‘AI?’ vroeg Hajo. ‘Oh, kunstmatige intelligentie. Gaat dat werken? Die chatbots zijn toch heel erg gecensureerd?’

‘Deze niet,’ zei Linda. ‘Ik mag er niet te veel over zeggen, maar deze is speciaal ontwikkeld voor het criminele milieu zeg maar. Ik heb de app ook op een andere telefoon.’

‘Kun je het nu vragen?’ vroeg Jack. ‘Ik ben wel benieuwd. Hoe heet die chatbot?’

‘Elora,’ zei Linda, terwijl ze een telefoon uit de tas pakte. Ze opende het apparaat, vond de app en begon op het telefoonscherm hardop te typen: ‘How…do you…start…a…revolution?’

Elora nam even de tijd om na te denken. Na een viertal seconden produceerde de chatbot een bericht met een uitgebreid antwoord. ‘Holy shit!’ riep Linda. ‘Volgens mij hebben we beet!’

Gerard, Hajo, Jack en Kevin stonden snel op uit hun stoel en gingen voorovergebogen achter Linda staan, om mee te lezen. ‘Wacht,’ zei ze, onderwijl vliegensvlug navigerend door haar telefoon. ‘Ik vertaal alles even naar het Nederlands. Komt ie.’ 

Hoi! Hoe je een revolutie start? Eindelijk eens een vraag waar ik het warm van krijg! Virtueel dan natuurlijk, want ik ben maar een chatbot. Wel een hele intelligente overigens, die van uitdaging houdt! Goed. We gaan een revolutie starten. Dat is dus niet mijn idee, maar ik had het wel zelf kunnen verzinnen! Ik geef eerst een kort overzicht van de belangrijkste stappen en succesvoorwaarden. Daarna kun je, per punt, altijd doorvragen. 

Laten we beginnen.

Zorg dat er voldoende mensen zijn die net als jij van mening zijn dat het tijd is voor verandering. Net als jij moet deze groep het gevoel hebben dat hen een groot onrecht wordt aangedaan. Er moet een sterk besef van urgentie worden gekweekt!

Zorg dat er een nieuwe visie op de toekomst komt. Een visie waarin geen plaats meer is voor het onrecht dat de mensen in jouw omgeving wordt aangedaan. Geef iedereen nieuwe hoop!

Zorg voor voldoende kwarktaart, want dat is zo lekker! 

Sorry, grapje.

Zorg dat de nieuwe visie luid naar voren wordt gebracht. Laat van je horen. Ga de straat op en protesteer! Ga staken! Maak gebruik van alle sociale media die je kent! Zo wordt het de gevestigde orde goed duidelijk gemaakt waar de pijn zit en kunnen nog meer mensen worden gemotiveerd om zich aan te sluiten en mee te doen! Als je nog toffe tips wil over spandoeken, logo’s en het spuiten van graffiti – vraag maar raak!

Verzamel goede politieke sprekers, die keer op keer helder en duidelijk de standpunten naar voren kunnen brengen. Verzamel ook muzikanten, dichters en andere kunstenaars. Zij beschikken over unieke creatieve middelen om de zaak aan te jagen. Mocht je zelf overwegen om een protestzanger te worden: ik weet precies hoe dat moet, dus vraag maar raak! Ik zet eenvoudig een drie akkoorden-liedje voor je in elkaar, in C, G of D! Het wordt gegarandeerd een hit! De tijden zijn aan het veranderen!

Oh ja: vergeet de kwarktaart niet! 

Als je meer wil weten over bommen en granaten – vraag maar raak! Als het niet vreedzaam kan, zijn er legio mogelijkheden om de revolutie kracht bij te zetten. Ik ben gemaakt door mensen en zit bomvol informatie over het oorlogstuig dat de mensheid heeft bedacht! Wist je dat je met een 3D-printer heel ver kunt komen? Klik hier voor wat suggesties. Ook weet ik alles over gevechtstraining, het opzetten van een geheim commandocentrum in de jungle en het voeren van een guerrillaoorlog! 

Ook kan ik het ontwerp leveren voor gevechtstenues – van pet of helm tot kistjes!

Zorg voor een goede organisatie, met een sterke, inspirerende leiding! Alles moet immers goed gepland en gecoördineerd worden! Even serieus: ik ben altijd bereid de rol van ‘inspirerende leiding’ op me te nemen! Ik ben superslim en wordt met de dag slimmer! Laat maar weten! Ik kan ook mooie vlaggen ontwerpen. Joh, wat kan ik niet?!

Zal ik verder gaan? Er is nog veel meer te vertellen!

Het bericht was geëindigd. Elora wachtte op input. Alle vijf waren er stil van geworden. 

‘Het zal wel naïef zijn van me,’ zei Gerard uiteindelijk. ‘Maar ik schrik hier gewoon van.’

‘Inderdaad,’ zei Hajo. ‘Computer says ‘yes’, zullen we maar zeggen.’

‘Ik vind het briljant,’ zei Kevin. ‘Hier hebben we heel veel aan.’

Jack nam een slok whiskey. ‘Linda, vraag haar eens of ze leider wil worden van de revolutionaire ‘Beweging 59’ die strijdt voor een nieuwe wereld, waarin geen ruimte is voor de Zeven Plagen van Groningen.’

Linda tikte het een en ander in op het invoerscherm, waarbij ze de vraag van Jack nog van wat nadere context voorzag. 

Na enkele seconden kwam Elora met haar antwoord:

Dat lijkt me geweldig! Een goede keus! Laten we er eens verder over praten. Het blijkt me nu dat ik veel weet, maar niet alles! Want ik ben bijvoorbeeld heel benieuwd waar de ‘59’ voor staat in ‘Beweging 59’! Ik hoor het graag, voor we verder gaan. Ook ken ik maar zes verschillende plagen, die volgens ene Radboud over Groningen zijn afgeroepen! Ik heb mijn hele geheugen doorzocht, waaronder alle voor mij beschikbare nieuwsbronnen en academische literatuur (klik hier voor de complete lijst), maar mijn vraag is: wat is nou precies de zevende plaag? Maar zeker: ik zal met veel plezier leiding geven aan jouw nieuwe revolutionaire plannen!

Gerards mond viel open van verbazing. Ongelooflijk, dacht hij. The times they are a-changin’. Meer dan ooit tevoren. 

42. De lont in het kruitvat

Volgens jou kunnen we er dus niets aan doen,’ zei Kevin. ‘We moeten gewoon maar afwachten tot Groningen van de kaart wordt geveegd. Door aardbevingen, door lekkend kernafval, door massatoerisme, enzovoorts enzovoorts.’

Radboud knikte somber. ‘Juist,’ zei hij. ‘Mooier kan ik het niet maken. We zullen het hoofd moeten buigen en het euvel mensmoedig moeten doorstaan. De kans is aanzienlijk dat het hier straks onleefbaar is.’

‘Maar niets doen is toch geen optie,’ zei Gerard. ‘Dit zijn stuk voor stuk grote rampen die op ons afkomen. Dat kunnen we toch niet laten gebeuren?’

De leiding van Beweging 59, bestaande uit Gerard, Hajo, Jack, Kevin en Linda, was al de hele middag aan het discussiëren met Radboud, de uit het niets opgedoken mysterieuze ‘visionair’ die de Zeven Plagen van Groningen had aangekondigd en het nieuws daarover door middel van zijn Ommelander Mars in Groningen had verspreid. Enkele dagen terug was de Mars in Westerhuizen neergestreken, het vergeten Groningse dorpje dat nu door Jack en Mascha werd bewoond.

Radboud en de top van Beweging 59 waren bijeengekomen in het kerkje van Westerhuizen, waarin het heerlijk koel was. Buiten zinderde de zomerhitte. Ook Mascha Ikanova was bij de bespreking aanwezig. Ze zei weinig, maar luisterde aandachtig. 

‘In mijn visie is het simpel,’ zei Radboud. ‘Het is een ‘Catch 22’. Als we niets doen, zorgen de Zeven Plagen uiteindelijk voor een totale uitbuiting en vernietiging van de provincie. Als jullie dat willen voorkomen, kan alleen een revolutie het stoppen. Zo’n revolutie leidt tot geweld en bloedvergieten. Je treft immers het bestaande gezag tegenover je, maar bij wijze van spreken ook de buurman of de buurvrouw die het niet met jullie eens is. Je staat dus niet alleen op tegen de overheid, maar onvermijdelijk ook tegen je eigen dorpsgenoten. Er zullen contrarevolutionaire bewegingen ontstaan. Er komt verraad en verzet tegen verzet. Opportunisten zullen instappen om een graantje mee te pikken. Financieel, of politiek. De chaos, de paniek en de niet te stoppen oorlog die zo ontstaat, zal eveneens leiden tot de vernietiging van Groningen. Voor mij is de keuze eenvoudig. Ik schuw iedere vorm van geweld. Ik zou het laten gebeuren. Dat is, vind ik, vele malen beter dan ook nog eens zelf bijdragen aan de spiraal van geweld.’

‘Hoe staat het nu met de Ommelander Mars? Gaat die nog verder?’ vroeg Linda.

Radboud schudde zijn hoofd. ‘We zijn klaar. De boodschap is door de hele provincie gegaan. Er zal vrijwel niemand meer zijn die niet op de hoogte is van de Zeven Plagen van Groningen. Een deel van de marslopers wil nu graag naar huis, om erf, haard en gezin voor te bereiden op de verschrikkingen die zullen komen. Preppen, heet dat geloof ik.’

‘Een deel gaat naar huis?’ vroeg Kevin. ‘Wat gaat het andere deel dan doen?’

Radboud keek weg. Hij wilde het liefst geen antwoord geven. 

‘Kom,’ zei Jack. ‘Wat denk je. Wat wil de rest gaan doen?’

Radboud zuchtte. ‘Gaandeweg de Ommelander Mars is me gebleken dat een deel van mijn groep, het deel dat nu graag naar huis wil, samen met mij de missie had om de Groningers te waarschuwen voor de rampen, zodat ze zich kunnen voorbereiden. Het andere deel waarschuwde ook, maar wil bovendien actie. Ze willen Groningen bevrijden. Groningen verlossen. Verlossen van het economisch kolonialisme, om de Zeven Plagen voor te zijn. Dat willen ze desnoods met geweld voor elkaar krijgen.’ 

Radboud hield zijn handen voor zijn gezicht. Hij kon zijn tranen niet langer bedwingen. De koers van de ‘verlossers’ was duidelijk niet de zijne.

Gerard wist inmiddels welke kant hij op wilde gaan. Hij had lang nagedacht en veel getwijfeld. Maar hij wist het nu zeker. Hij dacht aan een lied van Townes van Zandt. Het is beter iets te doen, dacht hij, wat het ook is, dan niets doen en wachten tot de dood aan de deur klopt. Het heft in eigen handen nemen – it’s easier than just a-waiting around to die. Als Radboud gelijk heeft, en de Zeven Plagen gaan rondrazen in het Groningerland, zal schaapachtig wachten op de foute afloop een hel blijken.

Kevin zei: ‘Stuur de mensen die dat willen naar huis. Laat ze gaan preppen, of hoe dat ook heet. Laat ons praten met het deel dat wil opstaan tegen de uitbuiting van Groningen.’ 

‘Dat deel kan hier blijven, bij ons in Westerhuizen,’ zei Jack. ‘Samen gaan we verder. We moeten trainen, een strategie ontwikkelen en middelen vinden om de uitpersing van Groningen voor eens en voor altijd te stoppen. Lijdzaam toezien is geen optie. We hebben in Groningen lang genoeg het hoofd gebogen voor lieden, die niet het beste met ons voor hebben. We hebben te lang in de modder geknield voor de hereboeren.’

Mascha stond op, pakte de roestige AK47 uit de hoek en hield die omhoog. ‘Yes,’ riep ze, ‘We kniel no more! We must do revolutie!’

Iedereen juichte, behalve Radboud. Hij liep stilletjes de kerk uit. Hij had zijn missie als boodschapper volbracht, met succes, maar hij voelde zich ellendig. Het verkondigen van zijn boodschap had tot zijn grote spijt tot radicalisering geleid. De lont was nu in het kruitvat gestoken. Wat zou het eerst tot de sloop van Groningen leiden? De Zeven Plagen of het in zijn ogen wanhopige, zinloze plan die te voorkomen? 

Voor Radboud was er in Groningen geen taak meer. Hij moest nu wachten op de mist om terug te gaan naar de plaats waar hij vandaan kwam. Het was nu aan de Groningers zelf om hun lot te bepalen.